प्रारम्भिक म्हसिका
नेवाःतय्गु भाषिक आन्दोलनं नेपाः देय्न्यंक राजनीतिक ह्यूपाः हयेधुंकाः नेवाः सांस्कृतिक जागरणं यक्व गति काःगु खनेदु । निगूगु जनआन्दोलनं शाहवंशया अन्त याःगु हे दशक दुने झीगु समाजं सूचना प्रविधिया क्षेत्रय् नं ज्वःमदुगु प्रगति यानावंगुया झी साक्षी जुइखन । थुगु इलय् थी थी प्रविधित छ्यलाः नेवाः भाषिक व सांस्कृतिक अभियानय् नं नेवाःत संलग्न जूगु थी थी दसूत झीगु न्ह्यःने दु । इपिं मध्येय् नं अव्यावसायिक व नितान्त परोपकारी भावनां तर अतिकं प्रभावकारी कथं सनादिइपिं म्हो हे दइ । थथे उल्लेखनीय योगदान बियादिइपिं मध्येय्या छम्ह अवश्य नं भाजु देवदास मानन्धर जुयादिइ । मानन्धरजुं नेवाः मल्टिमिडिया जर्नलिजम (श्रव्यदृ्ष्य पत्रकारिता), लिपि व संवतया ख्यलय् थी थी इलय् गाक्क योगदान बियादिइगु लुमंकेबहः जू । पासापिं लिसे जानाः छगू पुचः जुयाः ज्या यायेगुलिइ नं वय्कः सफल खनेदु । देसय् जक मखु अमेरिका भ्रमणया झ्वलय् वय्कलं अन्तराष्ट्रीय नेवाः समुदाय लिसे सम्बन्ध ब्वलंकाः थःगु श्रचि दुगु योजनातय्गु बारे मूवंगु तथ्य इनाः सामुदायिक जिम्मेवारीयात नं उलि हे उदाहरणीय रूपं वरण यानादिइगु खनेदु ।
प्राविधिक व्यक्तित्व
अवश्य नं शैक्षिक योग्यतां ईञ्जिनियर जुयादिइगुलिं प्राविधिक ख्यलय् वय्कःया जानकारी व दक्षता अप्वयावंगु जुइफु । ईञ्जिनियर धइगु निर्माणकर्ता जक मखु, छुं नं समस्यायात कुचा कुचा यानाः चिचीधंगु ज्याय् विभाजन यासें उकिया समाधान मालाः समग्रय् न्हूगु पलाः न्ह्याकिइगु वयागु विशिष्टता जुइ । मानन्धरयागु नं दुग्यंक अध्ययन यायेगु, गुगुं नं ज्याखँय् मदिक सनाच्वनेगु व ज्या सुथां मलाःबलय् तक हारे मचायेगु चरित्र प्रष्ट हे खनेदत । थुकिया नितिं माःगु लगनशीलता व धैर्यताया गुण मानन्धरयागु जीवनकालय् झीसं गाक्क हे खनागु नं जुल । शरीरं ब्यूबलय् तक वय्कलं छगू बौद्धिक, उद्यमशील व सक्रीय जीवन नं न्ह्याकादिल । नेपालय् कृषिया विकास जुइमाःगुलिइ वय्कलं बः बियादिइगु जक मखु थःम्हं हे पहल यानाः नं क्यनादिल । थुकिं मानन्धर छम्ह सैद्धान्तिक स्वयाः नं प्रयोगात्मक व कर्मय् विश्वास यानादिइम्ह व्यक्तित्व कथं झीसं लुमंकेमाः ।
यूट्यूब च्यानलय् सक्रीयता
ने सं ११३२ बछलाथ्व चतुर्दशि कुन्हु देवदास मानन्धरजुं थःगु यूट्यूब च्यानल थःगु हे नामं चायेकादिल । नेवाः सांस्कृतिक, साहित्यिक व मेमेगु विषययागु मुकं २,३३९ भिडियो अपलोड जूगु वय्कःयागु च्यानल भिंmनिदँ दुने १,३४० म्ह स्वकूमिपिंसं २,७८,९९४ घौं स्वये धुंकूगु तथ्यांक छुं चीधंगु उपलब्धि अवश्य नं मखु । छुं व्यावसायिक उपलब्धि मदुसां नं थःगु मांभाय् व संस्कृतिया मतिनाया हुनिं थुलि योगदान यायेगु धइगु च्वछायेबहःगु ज्या कथं झीसं कायेमाः । थुगु च्यानलय् छगू मूवंगु नेवाः दशकयागु ईतिहास सुलाच्वंगु दु गुगु समकालीन दस्तावेज जक मखयाः न्हूगु पुस्ताया नितिं वय्कःयापाखें छगू बिस्कं जाःगु दोहलपा नं जुयाच्वंगु जिं तायेका ।
नेपाललिपिया विकासय् योगदान
देवदासजुयागु दक्वसिबें यक्व योगदान दूगु योजना धइगु प्रचलित नेपाल लिपिया विकास हे जुइमाः । प्ररम्भिक इलय् माइकल इभरसनं ने.सं. ११२९ कौलाथ्वः दशमि कुन्हु चायेकूगु थुगु योजनाय् ने.सं. ११३१ तक लिपि विषयया शोधकर्ता अंशुमन पाण्डें नं ज्या यानादिइगु खनेदु । लिपा दयेकेगु ज्याया प्राविधिक समीर कर्माचार्य व नेपालभासा विज्ञ बिष्णु चित्रकारनाप जानाः देवदास मानन्धरजुं अमेरिकाया क्यालिफोर्निया स्थित युनिकोड कन्सोर्टियमयात ने.सं. ११३२ सिल्लाथ्वः त्रयोदशि कुन्हु विस्तृत प्रस्ताव न्ह्यब्यादिल । मुकं १८१ पानाया थुगु प्रस्तावया पौ दुने नेपाल लिपियात युनिकोडय् दुथ्याकेत माःगु ज्वलं दक्व हे दुग्यंक अध्ययन यानाः व्याख्या यानातःगु दु । थुकिया निदँ दुने थी थी इलय् पत्राचार यासें थुगु पुचलं ने.सं. ११३४ चौलाथ्वः दशमि तक मदिक ज्या यानाच्वंगु प्रमाण दु । थुलि धुंकाः मेगु न्यादँया दुने युनिकोद कन्सोर्तियम लिसे आपालं खँय् सहलह ब्याकाः अलय् कन्र्सोतियमया डाइरेक्टरपिं हे नेपाः झायाः छवाः तक दुग्ययेक व मदिक भासाविद्पिं नं दुथ्याकाः सहलह ब्याकाः वय्कःपिंसं न्ह्यब्वःगु ज्यापौया लिधंसाय् नेपाल लिपियात युनिकोद ल्याः बियाः युनिकोदय् दुथ्याकूगु खः । उकिं वय्कःपिंसं यानादिइगु थ्व तःजिगु योगदानयात झीसं ल्वःमंके मज्यू ।
नेपाल संवतयागु प्रचारप्रसार
राणा सरकारं छक्वः दिकेधुंकाः स्वनिगलय् झीगु मौलिक संवत ‘नेपाल संवत’ नं ओझेलय् लाःगु धइगु नेवाः सांस्कृतिक सम्पदाया नितिं तःधंगु वज्राघात खः । नेपाःयागु हे म्हसिका जुयाच्वंगु नेवाःतय्गु नखःचखः व जात्रापर्वया तिथिमिति मूकथं नेपाल संवत छ्यलाः हे क्वःछिइगु जूसां नेवाःतय्सं हे जक थुगु संवतयात प्रश्रय बियातःगु धइगु तःधंगु बिडम्बनाया खँ खः । राज्यं राष्ट्रीय संवत धकाः घोषणा यायेधुंकाः नं झीसं हिले हे मफइगु ऐतिहासिक दुर्घटनाया हुनिं झीगु संवतयागु भविष्य सुरक्षित यायेमाःगु भाला झीसं कायेमाःगु जुयाच्वन । थुखेपाखे इलय् हे देवदासजुं च्यूताः कयादिल अलय् मेपिंत नं ध्यानाकर्षण यानादिल । थःगु यूट्यूब च्यानलय् न्हियान्हिथं उकुन्हुया तिथि छु धकाः चिहाकःगु भिडियो न्ह्यब्वयेगु यानादिल धाःसा पासापिंलिसे जानाः नेपाल संवतया नगुमा पिकायेगुलिइ नं संलग्न जुयादिल ।
व्यक्तिगत अनुभव
देवदासजुयागु जीवनया लिपांगु इलय्, व धयागु ने.सं. ११४२ स डा. भगवानदास मानन्धरजुं नेसंतिकोडि धइगु छगू नेपाल संवतयात कोडिंग यायेगु माध्यमया बारे कछलाथ्वः पञ्चमि कुन्हु नेपालभासा टाइम्सय् छपु च्वसु पिकानादिल । थ्व तिथिया ल्याः च्वयेगु छगू प्रविधि खः । देवदासजुं तिथि धयागु व चान्हि धयागु छगू हे मखुगु व झीत न्हि ल्याः खायेगु मदयेक मगाःगु बाध्यताया हुनिं नेपाल संवतय् पारु तिथि निसें औंसि तिथि तक छगू ला कयाः न्हिल्याः छ्यलेमाःगु खँया वकालत यानादिल । लिसें वय्कलं चन्द्रमाया किपा हे तयाः थःपिंसं पिथंगु क्यालेन्दरय् तिथि हिलिइगु खँयात नं न्ह्यब्वया दिइगु खः । उगु मुंज्याय् जितः वय्कःपिं लिसे खँल्हाबल्हा यायेगु ह्वताः चूलात । जिं सौर्य नेपाल संवतयागु प्रतिनिधि यासें थःगु खँ तयागु खःसा वय्कःनाप जिगु धापू ज्वःमलाःगु नं जुल । मल्ल के. सुन्दरजुं मध्यस्थता यानादिइगु उगु सहलह दुने झीसं विपरित दृष्टिकोण तयाः थःथःगु बिचाः प्वंकागु खः ।
नेपाल संवतयागु व्यावहारिकताया नितिं यायेमाःगु ज्या यक्व दनिगु तायेकाः उगु ज्याया बारे विपरित विचारधारा जूसां जिं वय्कःयागु नेवाः संस्कृति व सम्पदाप्रतिया मतिना लिसें प्राविधिक ज्ञान व परिश्रमी स्वभावयागु दुनुगलंनिसें प्रशंसा यानाच्वना । वयां छु ई लिपा निसें वय्कःयागु उसाँय् बांमलानावंगु मभिंगु बुखँ न्यनेमाल । उकिं बारम्बार जिं वय्कःया सत्तिम्ह पासा भाजु पौभाः साय्मि (गोकुल मानन्धर) लिसें वय्कःया स्वास्थ्यया बारे न्यनेकने यायेगु यानागु जुल । ने.सं. ११४३ कौलागाः अष्टमि कुन्हु देवदासजु आकांझाकां मदुगु तसकं म्हाइपुगु खँ न्यनेमाल । छम्ह जागरुक नेवाः व्यक्तित्वयापाखें थःगु सीप, विद्या व कर्मण्यतायापाखें थःगु समाज, जाती व देसया नितिं जुइमाःगु योगदान बियाबिज्याःम्ह देवदास मानन्धरयागु सुखावति भुवनस बास लायेमा । वय्कःया जीवन झी सकसिगु नितिं प्रेरणाया श्रोत जुयाच्वनेमा ।
