तराई अशान्तिको दिन: सुनसरीबाट फैलिएको तनाव, सरकारको सक्रियता र शान्तिको चुनौती

सुनसरीको देवानगञ्ज–कप्तानगञ्ज क्षेत्रमा केही दिनअघि सुरु भएको धार्मिक तथा सामुदायिक तनाव बिहीबार तराईका विभिन्न जिल्लामा समेत प्रभाव पार्दै गएको देखियो। दिनभरि सुनसरी, जनकपुर, सिरहा, वीरगञ्जलगायत स्थानमा प्रदर्शन, झडप, सवारी साधनमा आगजनी, बजार बन्द तथा सुरक्षाकर्मीको कडा परिचालनका घटना सार्वजनिक भए। केही क्षेत्रमा स्थानीय प्रशासनले कर्फ्यु तथा निषेधाज्ञालाई निरन्तरता दियो भने सुरक्षा अवस्था नियन्त्रणमा लिन नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनासमेत परिचालन गरिएको छ।

यो तनावको मूल कारण सुनसरीको देवानगञ्ज–३ कप्तानगञ्जमा बोलबम यात्राको तयारीका क्रममा दुई समुदायबीच भएको विवाद हो। उक्त विवाद नियन्त्रण गर्ने क्रममा प्रहरीले गोली चलाउँदा एक जनाको मृत्यु भएपछि आन्दोलन चर्किएको थियो। त्यसपछि विरोध प्रदर्शन सुनसरीबाट अन्य तराई जिल्लातर्फ फैलिन थालेको देखिएको छ।

बिहीबार दिनभरि सामाजिक सञ्जालमा आगजनी, मोटरसाइकल जलाइएको, तोडफोड र थप मानवीय क्षतिको दाबी व्यापक रूपमा फैलियो। यद्यपि यस्ता सबै विवरणहरू सम्बन्धित निकाय वा विश्वसनीय सञ्चारमाध्यमबाट पूर्ण रूपमा पुष्टि भइसकेका छैनन्। त्यसैले यस्ता सूचनाको आधिकारिक पुष्टि आवश्यक देखिन्छ।

स्थिति जटिल बन्दै गएपछि गृह मन्त्रालयले सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूसँग पटक–पटक उच्चस्तरीय बैठक गर्यो। घटनाको अनुसन्धानका लागि समिति गठन गरिएको छ भने सुनसरीका प्रमुख प्रशासनिक तथा सुरक्षा अधिकारीहरूमा समेत फेरबदल गरिएको छ। गृह मन्त्रालयले शान्ति, सुरक्षा र सामाजिक सद्भाव कायम गर्न सबै पक्षसँग संयमता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

यसबीच गृहमन्त्री सुनसरी पुगेको र स्थानीय सुरक्षा अवस्थाको प्रत्यक्ष अनुगमन तथा सर्वपक्षीय छलफल थालेको समाचार सार्वजनिक भएका छन्। सरकारको ध्यान अब केवल सुरक्षा व्यवस्थापनमा मात्र नभई समुदायबीचको विश्वास पुनःस्थापनातर्फ पनि केन्द्रित भएको देखिन्छ।

प्रधानमन्त्रीले पनि देशवासीका नाममा सम्बोधन गर्दै हिंसा, धार्मिक द्वेष र अफवाहबाट टाढा रहन आग्रह गरेको जनाइएको छ। दोषी जोसुकै भए पनि कानुनी दायरामा ल्याइने, पीडितलाई न्याय दिलाइने तथा शान्ति कायम गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको सन्देश उनले दिएका छन्। प्रधानमन्त्री विशेष सम्बोधन गर्दै तराईका सम्पूर्ण नागरिकलाई शान्त रहन आग्रह गरेका छन्। अतिवादबाट बच्न आग्रह: विविधतायुक्त नेपाली समाजमा धार्मिक वा साम्प्रदायिक नाममा हुने कुनै पनि हिंसाले देशलाई दुर्घटनातर्फ धकेल्ने भन्दै उनले नागरिकहरूलाई उत्तेजनामा नआउन अपिल गरे। संवाद नै विकल्प: समस्या जतिसुकै जटिल भए पनि त्यसको समाधान हिंसा होइन, आपसमा बसेर गरिने संवाद र कानुनी प्रक्रिया नै भएको प्रधानमन्त्रीको जोड थियो।