आगामी साता चीनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङबीच भेटवार्ता हुने भएको छ।
ह्वाइट हाउसले तीनै देशका राष्ट्रप्रमुखबीच ऐतिहासिक त्रिपक्षीय बैठक हुन लागेको जानकारी दिएको हो। ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता ओलिभिया वेल्सले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै चीनको दक्षिणी सहर सेन्जेनमा हुने एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) शिखर सम्मेलनका क्रममा तीन नेताबीच भेटवार्ता हुने जानकारी दिएकी हुन्।
उनका अनुसार बैठकमा अन्य विषयसँगै विश्वमा आणविक हतियारको संख्या घटाउने विषयमा छलफल हुने छ। ‘राष्ट्रपतिले विश्वमा आणविक हतियारको संख्या घटाउने विषयमा छलफल गर्ने स्पष्ट पार्नुभएको छ। आणविक हतियारको प्रसार अत्यन्तै खतरनाक रहेको उहाँको विश्वास छ,’ वेल्सले भनिन्।
विश्वका तीन ठूला आणविक शक्तिबीच हुने यस बैठकमा इरानको विषयसमेत उठ्न सक्ने बताइएको छ। तर, युक्रेन युद्धबारे भने छलफल हुने सम्भावना नरहेको जनाइएको छ। यद्यपि, मस्को र बेइजिङले अहिलेसम्म प्रस्तावित बैठकबारे कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (एपी) र रोयटर्सका अनुसार एक वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीले नाम नखुलाउने सर्तमा उक्त वार्तापछि कुनै ठोस सम्झौता हुने अपेक्षा नगरिएको बताएका छन्।
ट्रम्प बुधबार अबेर चीनको सेन्जेन पुग्नेछन्। २१ सदस्य राष्ट्र सहभागी हुने दुईदिने एपेक शिखर सम्मेलनका क्रममा उनले बिहीबार सी चिनफिङसँग छुट्टै द्विपक्षीय वार्ता पनि गर्ने कार्यक्रम छ। सन् २०२५ मा दोस्रोपटक अमेरिकी राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हालेपछि ट्रम्प र सीबीच हुन लागेको यो चौथो भेट हो।
‘राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो चीन भ्रमणको अन्त्यमा संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति, जनवादी गणतन्त्र चीनका राष्ट्रपति र रुसी महासंघका राष्ट्रपतिबीच हुने त्रिपक्षीय बैठकमा सहभागिता जनाउनुहुनेछ,’ प्रवक्ता वेल्सले भनिन्।
ट्रम्पको यस भ्रमणमा फिलिपिन्समा मंगलबार हुने दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको संगठन (आसियान) शिखर सम्मेलनमा सहभागिता पनि समावेश छ। भ्रमणले ‘अमेरिकी जनताका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्नुका साथै हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा अमेरिकाको हितलाई अगाडि बढाउने’ वेल्सको दाबी छ।
आणविक हतियार नियन्त्रणमा नयाँ चुनौती
अमेरिका र रुसबीचको आणविक हतियार नियन्त्रणसम्बन्धी सन्धि गत फेब्रुअरीमा समाप्त भएको थियो। यससँगै विश्वका सबैभन्दा ठूला आणविक हतियार भण्डार भएका यी दुई मुलुकबीच हतियारको विकास र विस्तारलाई नियन्त्रण गर्ने प्रमुख व्यवस्था समाप्त भएको छ। यसले शीतयुद्ध अन्त्य गर्न सहयोग पुर्याएको आणविक हतियार नियन्त्रण सहकार्यको एउटा महत्त्वपूर्ण अध्यायसमेत टुंग्याएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघले दुवै देशलाई ढिलाइ नगरी नयाँ ढाँचा वा सम्झौतामा सहमति जुटाउन आग्रह गर्दै आएको छ। तर ट्रम्पले भने चीनलाई समेत समेटेर यसअघिको भन्दा राम्रो सम्झौता गर्न सकिने बताएका छन्। पछिल्लो समय चीनले पनि आफ्नो आणविक हतियार भण्डार विस्तार गरिरहेको छ।
यस वर्षको सुरुवातमा सी चिनफिङले केही दिनको अन्तरमा पुटिन र ट्रम्प दुवैलाई बेइजिङमा छुट्टाछुट्टै स्वागत गरेका थिए। त्यसैगरी, अमेरिकी राष्ट्रपतिले पनि सेप्टेम्बरमा चिनियाँ समकक्षीलाई वासिङ्टनमा स्वागत गरेका थिए।
