रसुवाको भोटेकोशी नदीमा बुधबार बिहान आएको आकस्मिक भीषण बाढीले जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा ठूलो जनधन तथा भौतिक क्षति पुर्याएको छ। तिब्बततर्फबाट एक्कासि आएको बाढीले टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी, रसुवागढी नाकालगायतका क्षेत्रमा बस्ती, सरकारी संरचना, सडक तथा जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको छ। क्षतिको पूर्ण विवरण भने अझै संकलन भइरहेको छ।
रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्र परियारका अनुसार बुधबार बिहान करिब सवा ९ बजे तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी नदीमा ठूलो बाढी प्रवेश गरेको हो। स्थानीय क्षेत्रमा त्यसबेला ठूलो वर्षा नभएकाले बाढीको स्रोत नेपालतर्फको वर्षा नभएको प्रारम्भिक बुझाइ छ।
बाढीको कारणबारे तिब्बती पक्षबाट प्रारम्भमा पहिरोका कारण नदी थुनिएर एक्कासि खुलेको हुनसक्ने र पछि हिमताल विस्फोट (GLOF) को सम्भावना रहेको सूचना आएको बताइएको छ। घटनाको वास्तविक कारण यकिन गर्न माथिल्लो जलाधार क्षेत्रको थप अध्ययन तथा भूउपग्रह तस्बिर विश्लेषण भइरहेको छ।
अचानक आएको बाढीले टिमुरे बजारका धेरै घर तथा तटीय बस्तीमा क्षति पुर्याएको प्रारम्भिक विवरण छ। स्थानीय जनप्रतिनिधिका अनुसार सयभन्दा बढी घरपरिवार प्रभावित भएको र कतिपय मानिस सुरक्षित स्थानमा बसेर उद्धारको पर्खाइमा रहेको जानकारी आएको छ।
टिमुरे क्षेत्रमा बाढीको बहाव अत्यन्त तीव्र रहेकाले क्षतिको वास्तविक अवस्था तत्कालै यकिन गर्न कठिन भएको सुरक्षा निकायले जनाएको छ।
बाढीका क्रममा टिमुरे क्षेत्रमा ड्युटीमा खटिएका सशस्त्र प्रहरी निरीक्षकको कमान्डमा रहेका ९ जना सुरक्षाकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन्। सशस्त्र प्रहरीका अनुसार उनीहरूसँग सञ्चार सम्पर्कसमेत विच्छेद भएको छ र खोजी तथा उद्धार प्रयास भइरहेको छ।
यसैगरी, बाढीले रसुवामा नेपाल प्रहरीका इलाका प्रहरी कार्यालय टिमुरे, प्रहरी चौकी स्याफ्रुबेँसी र प्रहरी चौकी रसुवागढीमा समेत ठूलो क्षति पुर्याएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ।
बाढीले रसुवागढी भन्सार क्षेत्रका संरचनामा समेत क्षति पुर्याएको छ। सीमा नाकामा रहेका विभिन्न संरचना र व्यापारिक क्षेत्रमा क्षति पुगेपछि नेपाल–चीनबीचको रसुवागढी नाकाबाट हुने आवतजावत तथा व्यापारमा समेत असर परेको छ।
बाढीका कारण रसुवाका विभिन्न जलविद्युत् आयोजना तथा विद्युत् संरचनामा क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण छ। करिब आधा दर्जन जलविद्युत् आयोजना तथा सबस्टेसन प्रभावित भएको र विद्युत् आपूर्तिमा समेत अवरोध आएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्।
बाढीले स्याफ्रुबेँसी–रसुवागढी सडकखण्डमा समेत ठूलो क्षति पुर्याएको छ। सडक तथा पुललगायतका संरचनामा क्षति पुगेपछि उत्तरी रसुवासँगको यातायात सम्पर्क प्रभावित भएको छ।
बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनतर्फ जाने सवारीसाधनलाई तत्कालका लागि काठमाडौंमै रोक्ने निर्णय गरेको छ।
रसुवामा आएको बाढी भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीतर्फ तलतिर बढेकाले नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रमा समेत जोखिम बढेको छ। प्रशासनले नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन र सम्भावित जोखिम भए सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेको छ।
विशेषगरी मुग्लिनसम्मको त्रिशूली नदी आसपास उच्च सतर्कता अपनाउन प्रशासनले आग्रह गरेको छ। नदीमा पानीको सतह बढ्न सक्ने भएकाले नदी किनार, खोला तथा तटीय क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत नगर्न भनिएको छ।
गृह मन्त्रालयले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरेको छ। खोज तथा उद्धार आवश्यक भएमा वा सहायता चाहिएमा टोल फ्री नम्बर १२३४ मा सम्पर्क गर्नसमेत अनुरोध गरिएको छ।
गृह मन्त्रालयले सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै पृथ्वी राजमार्ग, गल्छी–नुवाकोट–रसुवा–स्याफ्रुबेँसी सडक तथा मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्डमा आवतजावत नगर्न आग्रह गरेको छ।
बाढीपछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीसहितका सुरक्षा निकाय उद्धार तथा खोजीकार्यमा परिचालित भएका छन्। प्रभावित क्षेत्रमा सम्पर्क स्थापना गर्ने, बेपत्ता सुरक्षाकर्मी तथा अन्य व्यक्तिको खोजी गर्ने र क्षतिको विवरण संकलन गर्ने काम भइरहेको छ।
हालसम्म मानवीय क्षतिको पूर्ण र आधिकारिक विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन। घटनास्थलमा सञ्चार तथा सडक सम्पर्क प्रभावित भएकाले थप विवरण उद्धार टोली तथा स्थानीय प्रशासनबाट प्राप्त भएपछि मात्र क्षतिको वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुने देखिएको छ।
समाचार अपडेट: भोटेकोशीको बाढी क्रमशः तल्लो तटीय क्षेत्रमा प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले नदी किनारमा बसोबास गर्ने नागरिकले प्रशासनको निर्देशन पालना गर्दै उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था रहेको छ।
